Surveillance Antibioticaresistentie

Surveillance is het doorlopend verzamelen en analyseren van gegevens over resistentie van bacteriën voor antibiotica. De laboratoria waar de kweken van patiënten met infecties worden verwerkt, houden bij welke bacteriën veel voorkomen en voor welke antibiotica ze gevoelig zijn. Zo kan worden opgemerkt welke bacteriën ongevoelig worden voor welke middelen en of er infecties voorkomen met andere bacteriën. Met deze gegevens kunnen maatregelen genomen worden om antibioticaresistentie te voorkomen en kunnen artsen het juiste antibioticum voorschrijven. Door de voortdurende terugkoppeling kan het effect van de genomen maatregelen beoordeeld worden.

Wereldwijd is sprake van een toename in antibioticaresistentie. Overmatig gebruik van antibiotica wordt beschouwd als de belangrijkste factor voor antibioticaresistentie. Surveillance van antibioticaresistentie en antibioticagebruik kan bijdragen aan het beheersen van het resistentieprobleem.

Longitudinale surveillance

• Maakt verschuivingen in resistentie in de tijd zichtbaar. 
• Functioneert als "early warning" systeem voor te verwachten antibiotica resistentie.
• Levert informatie voor een onderbouwde empirische antibiotische therapie c.q. toetst het gebruikte antibioticabeleid.
• Helpt bij plaatsbepaling van nieuwe antibiotica. 
• Is een indicator voor het antibioticagebruik en maakt het effect van interventies zichtbaar.
• Maakt het mogelijk de effecten van implementatie van voorschriften te evalueren.
• Draagt bij aan de kwaliteit van behandeling.

In 1997 heeft de SWAB de commissie Resistentiesurveillance opgericht. De SWAB commissie Surveillance Antibioticaresistentie heeft tot doel het stimuleren en coördineren van resistentiesurveillance in Nederland en het bijdragen aan de informatievoorziening over resistentieontwikkeling.
Leden van deze commissie zijn artsen-microbioloog, epidemiologen en een dierenarts/veterinair microbioloog. Eén of meerdere leden van de deelnemersraad hebben ook zitting in de commissie. De voorzitter en de vice-voorzitter worden door de commissie gekozen. De voorzitter rapporteert aan het SWAB bestuur. De commissie vergadert gemiddeld 4 maal per jaar. Binnen de commissie kunnen subgroepen worden gevormd die een bepaald onderwerp bespreken en daarover rapporteren aan de commissie. Zowel humane- als diergeneeskundige resistentieproblemen zijn onderwerpen van studie en actie van de commissie.

Belangrijkste output van de Commissie Surveillance Antibioticaresistentie is het samenbrengen van de data in het jaarlijks rapport ‘ NethMap One Health’. Klik hier voor meer informatie over NethMap One Health.

De resistentiedata worden ook aangeleverd aan het Europese Antimicrobiële Resistentie Surveillance Netwerk (EARS-Net). Zo draagt Nederland ook bij aan resistentie surveillance op Europees niveau. Klik hier voor meer informatie over EARS-Net.