Gepubliceerd op 24-03-2026

Publicatie over de implementatie van de SWAB antibiotica-allergie richtlijn


Een aantal jaar na de introductie van de nationale SWAB-richtlijn “Aanpak bij vermoeden van antibiotica allergie” (2022) blijkt de implementatie nog achter te lopen. Dat blijkt uit een landelijke survey van Groot et al., recent gepubliceerd in Clinical Microbiology and Infection.

Antibiotica allergie labels komen voor bij 10–20% van klinische patiënten, terwijl meer dan 85% hiervan geen echte allergie blijkt te hebben. Onterechte labels leiden kunnen leiden tot overmatig gebruik van breedspectrumantibiotica, met onder andere suboptimale behandeling en antibiotica resistentie tot gevolg. De SWAB-richtlijn biedt handvatten voor het zorgvuldig omgaan met deze antibiotica-allergie labels.

Aan de survey deden 221 zorgprofessionals mee, waaronder A-teamleden uit 48 Nederlandse ziekenhuizen. Binnen de tweede lijn is de richtlijn bij 86% bekend, tegenover 54% in de eerste lijn en 44% in de langdurige zorg. Bij het registreren van een nieuwe allergie gebruikt 23% van de zorgverleners in de tweede lijn de richtlijn consequent. De uiteindelijke registratie blijkt vaak onvolledig: hoewel het verdachte antibioticum en de symptomen meestal worden vastgelegd, ontbreken essentiële details zoals tijd tot het ontstaan van klachten en duur van symptomen vaak.

A-teams in 21 van de ziekenhuizen (44%) zijn actief betrokken bij het systematisch beoordelen en indien mogelijk aanpassen of zelfs verwijderen ('delabelen') van antibiotica-allergie labels. Buiten het ziekenhuis liggen deze percentages lager. Belangrijkste knelpunten voor de implementatie van strategieën rondom delabelen zijn gebrek aan tijd en personeel (66%), beperkte kennis (63%) en het ontbreken van lokale protocollen (51%).

Al met al wijzen deze bevindingen erop dat het voorkomen van onterechte allergie labels een belangrijk doel blijft binnen antimicrobial stewardship in Nederland. Er bestaat nog een kloof tussen de in richtlijnen beschreven ‘goede zorg’ en de dagelijkse praktijk. Dit laat zien dat er ruimte is voor verbetering en onderstreept het belang van een gerichte implementatiestrategie om richtlijnen beter in de praktijk te verankeren.

Link naar artikel: Current practices and opportunities in antibiotic allergy delabelling: a national cross-sectional survey - ScienceDirect

Geschreven door Eva Groot, arts-onderzoeker

Stichting Werkgroep Antibioticabeleid

De Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB) is in 1996 opgericht op initiatief van de Vereniging voor Infectieziekten, de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie en de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuisapothekers. De SWAB beoogt de kwaliteit van het antibioticagebruik in Nederland te optimaliseren teneinde een bijdrage te leveren aan de beheersing van resistentie-ontwikkeling en aan beperking van de kosten en andere negatieve effecten van antibioticagebruik.

Blijf op de hoogte →

SWAB maakt gebruik van cookies

In onze privacy statement leest u meer over ons cookiebeleid.