Esther Hartman wint de Jan Prins Proefschriftprijs, uitgereikt op het SWAB-symposium op 25 juni 2026. Haar proefschrift “Improving antibiotic prescribing decisions on suspected urinary tract infections in frail older adults: A tailored approach in four European countries” heeft als doel meer inzicht te krijgen in beslissingen over antibioticagebruik bij vermoedelijke urineweginfecties bij kwetsbare ouderen en om deze beslissingen te verbeteren.
Het onderzoek vond plaats in huisartsenpraktijken en ouderenzorgorganisaties in Nederland, Noorwegen, Zweden en Polen. Interviews met zorgverleners, patiënten en mantelzorgers gaven inzicht in hoe een besluit om antibiotica voor te schrijven voor een urineweginfectie tot stand komt. Dit besluit is vaak complex, omdat er vaak veel mensen bij betrokken zijn. Naast de oudere patiënt, zijn dat ook mantelzorgers, verzorgenden, verpleegkundigen, doktersasisstenten, en de arts. Daarnaast hebben veel factoren invloed op de besluitvorming, zoals kennis bij zorgverleners over urineweginfecties, de onderlinge communicatie en de organisatie van zorg.
Esther Hartman (links) en Birgit Koch (rechts), voorzitter beoordelingscommissie Jan Prins Proefschriftprijs
Op basis hiervan ontwikkelden de onderzoekers een veelzijdige interventie om de besluitvorming over antibioticagebruik bij vermoedelijke urineweginfecties bij kwetsbare ouderen te verbeteren, die bestaat uit een beslisboom, ondersteunende hulpmiddelen, scholingen en evaluatiesessies. Het onderzoeksteam voerde een cluster-gerandomiseerde studie uit waarin de helft van de deelnemende organisaties de interventie kreeg aangeboden, en de andere helft zorg als gebruikelijk toepaste. Uit de resultaten, met gegevens van meer dan 1000 kwetsbare ouderen, blijkt dat de interventie het aantal antibioticavoorschriften voor vermoede urineweginfecties met de helft vermindert, zonder aanwijzingen voor nadelige effecten.
Momenteel werkt Esther als specialist ouderengeneeskunde en assistant professor op de afdeling huisartsgeneeskunde & verplegingswetenschap van het Julius Centrum van het UMC Utrecht. Hier werkt ze aan vervolgonderzoek om deze bevindingen landelijk in de praktijk te laten landen. Met het prijzengeld van €1.000 zal ze hiervoor inspiratie op doen op de GRIN conferentie van 2026 van het General Practice Research on Infections Netwerk. In dit netwerk is de internationale samenwerking ontstaan die tot haar proefschrift heeft geleid.
Ook in 2027 reikt de SWAB opnieuw een Jan Prins Proefschriftprijs uit. Heeft u een proefschrift dat bijdraagt aan verantwoord antibioticagebruik? Houd vanaf januari 2027 onze website en LinkedIn kanaal in de gaten voor de oproep tot aanmelding.
De Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB) is in 1996 opgericht op initiatief van de Vereniging voor Infectieziekten, de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie en de Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuisapothekers. De SWAB beoogt de kwaliteit van het antibioticagebruik in Nederland te optimaliseren teneinde een bijdrage te leveren aan de beheersing van resistentie-ontwikkeling en aan beperking van de kosten en andere negatieve effecten van antibioticagebruik.
Blijf op de hoogte →
In onze privacy statement leest u meer over ons cookiebeleid.